Bài này dài. Đọc xong an được 90% lá số. Số sao lẻ tẻ còn lại (Thiên Mã, Hồng Loan, Đào Hoa, Thiên Hình, Thiên Riêu, Tam Thai, Bát Tọa...) tôi để một bài phụ lục sau, vì chúng chỉ là bảng tra.

Quy ước chung: Dương nam, âm nữ đi thuận. Âm nam, dương nữ đi nghịch. Năm Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm là dương; Ất, Đinh, Kỷ, Tân, Quý là âm.

1. Vòng Thái Tuế (12 sao, theo CHI năm sinh, luôn đi thuận)

Thái Tuế an tại cung mang chi năm sinh (tuổi Tý thì tại Tý). Rồi đếm thuận:

• Thủy nhị cục và Thổ ngũ cục: Thân
  
• Mộc tam cục: Hợi
  
• Kim tứ cục: Tỵ
  
• Hỏa lục cục: Dần
  

• Tả Phụ: từ Thìn đếm thuận đến tháng sinh. Hữu Bật: từ Tuất đếm nghịch đến tháng sinh.
  
• Văn Xương: từ Tuất đếm nghịch đến giờ sinh. Văn Khúc: từ Thìn đếm thuận đến giờ sinh.
  
• Thiên Khôi, Thiên Việt theo can năm: Giáp Mậu: Sửu/Mùi. Ất Kỷ: Tý/Thân. Bính Đinh: Hợi/Dậu. Canh Tân: Ngọ/Dần. Nhâm Quý: Mão/Tỵ.
  
• Địa Kiếp: từ Hợi đếm thuận đến giờ sinh. Địa Không: từ Hợi đếm nghịch đến giờ sinh.
  
• Hỏa Tinh, Linh Tinh: khởi theo chi năm rồi đếm đến giờ sinh (dương nam âm nữ thuận, ngược lại nghịch). Tuổi Dần Ngọ Tuất: Hỏa khởi Sửu, Linh khởi Mão. Thân Tý Thìn: Hỏa khởi Dần, Linh khởi Tuất. Tỵ Dậu Sửu: Hỏa khởi Mão, Linh khởi Tuất. Hợi Mão Mùi: Hỏa khởi Dậu, Linh khởi Tuất.
  

Tiếp bài trước. Đã có sao Tử Vi rồi thì 13 chính tinh còn lại an gần như tự động.

1. Tử Vi tinh hệ (6 sao, đi NGHỊCH)

Từ cung có Tử Vi, đếm nghịch (ngược kim đồng hồ):

• Tử Vi và Thiên Phủ luôn ở cùng một "tam giác" hoặc cách nhau theo quy luật, nên 12 vị trí của Tử Vi chỉ tạo ra 12 kiểu bố cục chính tinh. Học thuộc 12 kiểu này là đọc lá số cực nhanh.
  
• Các cặp luôn đồng cung hoặc luôn đối cung: Tử Vi – Tham Lang (khi ở Mão Dậu), Vũ Khúc – Phá Quân (Tỵ Hợi), Liêm Trinh – Thất Sát (Sửu Mùi), Thiên Cơ – Thái Âm (Dần Thân), Thiên Đồng – Thiên Lương (Dần Thân), Cự Môn – Thái Dương (Dần Thân)...
  
• Sát Phá Tham luôn ở tam hợp với nhau. Tử Phủ Vũ Tướng cũng vậy. Cơ Nguyệt Đồng Lương cũng vậy. Đây là ba nhóm cách cục lớn.
  
• Không bao giờ có cung nào chứa quá 2 chính tinh. Nếu an ra 3 thì sai ở đâu đó.
  

Đây là bài quan trọng nhất của cả mục. Ai nắm được bài này là tự an được lá số bằng giấy bút. Tôi làm từng bước, mỗi bước có ví dụ.

Ví dụ xuyên suốt: nam, sinh ngày 16 tháng 8 âm lịch, giờ Dậu, năm Giáp Tý.

Bước 1. Vẽ địa bàn

1. Lấy ngày sinh chia cho số cục.
   
2. Nếu chia hết: thương là bao nhiêu thì từ Dần (là 1) đếm thuận bấy nhiêu cung, dừng ở đâu Tử Vi an ở đó.
   
3. Nếu không chia hết: cộng thêm vào ngày sinh một số nhỏ nhất để chia hết. Lấy thương đếm từ Dần như trên, được cung tạm. Rồi xét số đã cộng thêm: nếu là số lẻ thì từ cung tạm đếm nghịch bấy nhiêu cung, nếu là số chẵn thì đếm thuận bấy nhiêu cung.
   

Bài này là "từ điển bỏ túi". Đọc một lần, sau gặp chữ nào quên thì quay lại tra.

Địa bàn: bàn vuông 12 ô, mỗi ô là một cung mang tên địa chi cố định: Dần ở góc dưới trái, đi thuận chiều kim đồng hồ: Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, Tý, Sửu. Ô giữa gọi là Thiên bàn, ghi thông tin người có lá số.

Thuận / Nghịch: thuận là đi theo chiều kim đồng hồ (Dần sang Mão), nghịch là ngược lại. Mọi quy tắc an sao đều nói "đếm thuận" hay "đếm nghịch", nên phải nắm chắc.

Cung Mệnh: cung gốc, nói về bản thân, tính cách, thể chất, khuynh hướng chung của đời người. Mọi cung khác được đặt tên từ Mệnh mà ra.

Cung Thân: cung phụ trợ, nói về nửa đời sau và cái người ta "trở thành". Thân luôn trùng với một trong sáu cung: Mệnh, Phúc Đức, Quan Lộc, Thiên Di, Tài Bạch, Phu Thê. Thân ở cung nào thì đời người nghiêng về việc đó.

12 cung (đếm thuận từ Mệnh): Mệnh, Phụ Mẫu, Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc, Nô Bộc, Thiên Di, Tật Ách, Tài Bạch, Tử Tức, Phu Thê, Huynh Đệ.

Tam hợp: ba cung cách nhau 4 ô, tạo thành tam giác. Mệnh tam hợp với Tài Bạch và Quan Lộc, gọi là tam phương. Cung đối diện Mệnh là Thiên Di, gọi là xung chiếu. Bốn cung này gọi chung là tam phương tứ chính, khi luận Mệnh phải nhìn cả bốn.

Nhị hợp: cặp cung Tý-Sửu, Dần-Hợi, Mão-Tuất, Thìn-Dậu, Tỵ-Thân, Ngọ-Mùi. Cung nhị hợp có ảnh hưởng ngầm, phái Việt Nam dùng nhiều.

Cục: mệnh cục, gồm Thủy nhị cục, Mộc tam cục, Kim tứ cục, Thổ ngũ cục, Hỏa lục cục. Cục quyết định vị trí sao Tử Vi và tuổi bắt đầu đại hạn (2, 3, 4, 5, 6 tuổi).

Bản mệnh: ngũ hành nạp âm của năm sinh (ví dụ Giáp Tý là Hải trung Kim). Khác với Cục. Bản mệnh so với Cục và so với hành của chính tinh thủ Mệnh để xem sinh khắc.

Chính tinh: 14 sao lớn, chia hai hệ. Hệ Tử Vi: Tử Vi, Thiên Cơ, Thái Dương, Vũ Khúc, Thiên Đồng, Liêm Trinh. Hệ Thiên Phủ: Thiên Phủ, Thái Âm, Tham Lang, Cự Môn, Thiên Tướng, Thiên Lương, Thất Sát, Phá Quân. Mỗi cung có 0, 1 hoặc 2 chính tinh. Cung không có chính tinh gọi là Vô chính diệu, phải mượn sao cung xung chiếu.

Phụ tinh (còn gọi bàng tinh, tạp diệu): hơn 90 sao còn lại. Quan trọng nhất là lục cát (Tả Phụ, Hữu Bật, Văn Xương, Văn Khúc, Thiên Khôi, Thiên Việt) và lục sát (Kình Dương, Đà La, Hỏa Tinh, Linh Tinh, Địa Không, Địa Kiếp).

Tứ Hóa: bốn "biến hóa" gắn thêm vào bốn sao tùy theo can năm sinh: Hóa Lộc, Hóa Quyền, Hóa Khoa, Hóa Kỵ. Ba cái đầu tốt, cái cuối xấu.

Miếu, Vượng, Đắc, Hãm: độ sáng của sao tại từng cung. Miếu là sáng nhất, sao phát huy hết tính tốt. Vượng kém một chút. Đắc địa là tạm được. Hãm địa là sao mất sức, tính xấu lộ ra. Cùng một sao Thái Dương, ở Ngọ thì rực rỡ, ở Tý thì "mặt trời nửa đêm". Bảng miếu hãm các sách chép hơi khác nhau, người học nên chọn một bảng và dùng nhất quán.

Tuần, Triệt: hai "khoảng trống" chắn ngang hai cung liền nhau. Sao nằm trong đó bị giảm sức: tốt bớt tốt, xấu bớt xấu. Đây là đặc sản Tử Vi Việt Nam, sẽ có bài riêng.

Đại hạn: mỗi giai đoạn 10 năm đi qua một cung. Tiểu hạn: mỗi năm một cung theo vòng riêng. Lưu niên: năm hiện tại, an thêm một số sao lưu động.

Thủ, Chiếu, Hội: sao thủ là sao nằm ngay trong cung đang xét. Sao chiếu là sao nằm ở tam phương tứ chính chiếu về. Hội là gặp nhau, thường nói "Mệnh hội Sát Phá Tham".

Cách cục: tổ hợp sao có tên riêng, ví dụ "Tử Phủ Vũ Tướng", "Sát Phá Tham", "Cơ Nguyệt Đồng Lương", "Cự Nhật", "Nhật Nguyệt tịnh minh". Biết cách cục là đọc lá số nhanh gấp mấy lần.

Còn thuật ngữ nào các bác gặp mà không có ở đây, hỏi bên dưới, tôi bổ sung.

Lời mở

Ngày xưa lên mạng mắc lắm, mỗi lần vào diễn đàn là in bài về đọc dần. Bài này tôi viết cho người mới, theo cách tôi ước gì mình được đọc từ hai mươi năm trước: ít chữ Hán, nhiều ví dụ, và nói thẳng chỗ nào là truyền thuyết, chỗ nào là phương pháp.

1. Tử Vi Đẩu Số là gì

Là một môn dự đoán mệnh lý của Đông phương, lấy năm, tháng, ngày, giờ sinh (âm lịch) để an hơn một trăm "sao" vào 12 cung trên một bàn vuông gọi là địa bàn. Mỗi cung ứng với một lĩnh vực đời người: Mệnh, Phụ Mẫu, Phúc Đức, Điền Trạch, Quan Lộc, Nô Bộc, Thiên Di, Tật Ách, Tài Bạch, Tử Tức, Phu Thê, Huynh Đệ.

Chữ "sao" ở đây không phải sao trên trời. Chúng là các ký hiệu mang tính lý (nóng, lạnh, động, tĩnh, sinh, sát) được đặt lên bàn theo quy tắc số học. Người mới hay đi tìm sao Tử Vi ngoài thiên văn, không có đâu.

2. Nguồn gốc

Truyền thống gán môn này cho Trần Đoàn (Hi Di lão tổ) đời Tống. Sách gốc là Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư. Vào Việt Nam qua các nhà nho, được Việt hóa mạnh ở thế kỷ 20. Người có công phổ biến bằng tiếng Việt là cụ Vân Đằng Thái Thứ Lang với Tử Vi Đẩu Số Tân Biên (1952). Sau đó là các cụ Nguyễn Phát Lộc, Thiên Lương, Hà Lạc Dã Phu, Song An Đỗ Văn Lưu, mỗi cụ một lối riêng.

Tôi viết vậy để anh chị em thấy: Tử Vi Việt Nam không phải là bản sao Tử Vi Trung Hoa. Có những sao, những cách an và cách luận chỉ bên mình mới dùng, và ngược lại.

3. Các phái thường gặp

• Phái Việt Nam cổ điển (Thái Thứ Lang, Nguyễn Phát Lộc): an sao đầy đủ, coi trọng Tuần Triệt, vòng Thái Tuế, Lộc Tồn, Trường Sinh. Cách luận tổng hợp, "đọc cả bàn".
  
• Phái Thiên Lương: nhấn mạnh vòng Thái Tuế và tính lý âm dương của tuổi, ít lệ thuộc chính tinh.
  
• Trung Châu phái (Hồng Kông, Vương Đình Chi): chú trọng chính tinh và Tứ Hóa, bỏ nhiều tạp diệu.
  
• Phi tinh Tứ Hóa (Đài Loan): gần như chỉ dùng Tứ Hóa bay giữa các cung.
  

1. Thuộc 12 địa chi, 10 thiên can, ngũ hành sinh khắc. Một tuần.
   
2. Học an sao bằng tay ít nhất 20 lá số, không dùng phần mềm. Đây là bước quyết định. Ai bỏ bước này sau đọc lá số như đọc bảng số điện thoại.
   
3. Học tính lý 14 chính tinh, rồi lục cát lục sát, rồi Tứ Hóa.
   
4. Học các vòng: Thái Tuế, Lộc Tồn, Trường Sinh. Học Tuần Triệt.
   
5. Học đại hạn, tiểu hạn, lưu niên.
   
6. Bắt đầu luận số người thân, những người mình biết rõ cuộc đời, để nghiệm.
   

Topic này để ôn lại thôi, không học thuật gì.

Tôi nhớ những cái tên: lyso, tuvivietnam, tuvi cohoc, vietlyso, huyenkhonglyso, và mấy diễn đàn nhỏ trên invisionfree, phpbb mà giờ không nhớ nổi địa chỉ. Nhớ cái cảm giác đêm khuya, mạng chậm, mở một topic dài mấy chục trang của một tiền bối, đọc mà quên cả giờ. Nhớ những cuộc cãi nhau về Tuần Triệt kéo dài cả năm. Nhớ những người ký tên "lão nông", "cụ đồ", "khách qua đường" mà bài viết hơn cả sách.

Nhiều người trong số đó giờ không còn. Nhiều bài viết cũng mất theo diễn đàn.

Bạn thì sao? Học ở đâu, nhớ ai, nhớ bài nào? Có ai còn giữ bài cũ, ảnh chụp màn hình cũ không, đăng lên cho vui. Biết đâu gặp lại người quen.

Ai đang giữ tư liệu nghiêm túc thì chuyển sang mục Tư liệu và Tiểu sử, còn đây là chỗ ngồi uống trà.

Chào cả nhà.

Tôi lấy tên Phủ Tướng Triều Viên. Thiên Phủ và Thiên Tướng là hai sao giữ kho và giữ ấn, hiền lành, ưa ổn định, thích phò tá hơn thích làm vua. "Triều Viên" là chầu về vườn, ý là về lại chỗ cũ mà trồng lại.

Đến với lý số từ những năm còn mạng quay số, đọc bài các tiền bối trên các diễn đàn cũ mà thành người mê. Học không thầy, nghiệm không hết, nên không dám gọi là biết. Nhưng những cái nền thì đã đi qua, và thấy người mới bây giờ thiếu nhất là một chỗ nói cho có đầu có đuôi.

Nên lập ra chỗ này. Bài mở đầu mỗi mục là tôi viết, để có cái mà cãi. Ai thấy sai cứ chỉ, tôi sửa vào bài và ghi tên người sửa.

Mấy điều tôi tin, nói trước để anh chị em biết mình đang nói chuyện với ai:

• Số là thật, và số đổi được. Hai điều cùng đúng.
  
• An sao bằng tay là bước không được bỏ.
  
• Người xem số không được dọa người. Dọa là kém, không phải giỏi.
  
• Cái gì mình chưa nghiệm thì chưa nói.
  

Phần mềm an sao là tiện, nhưng người không biết an tay thì không phát hiện được phần mềm sai. Bài này nói về cách chọn và cách kiểm.

1. Các loại công cụ

• Trang web an sao: nhiều nhất, tiện nhất. Chất lượng khác nhau. Có trang theo phái Việt, có trang theo phái Trung Châu, bảng sao khác nhau.
  
• Phần mềm cài máy: các bản cũ trên Windows từ thời diễn đàn đời đầu. Nhiều bản không còn chạy trên máy mới, cần giả lập.
  
• Ứng dụng điện thoại: tiện mang theo, nhưng hay lẫn quảng cáo và bán "luận giải tự động".
  
• Tự viết: ai biết lập trình thì nên tự viết một lần. Viết xong mới hiểu hết quy tắc an sao. Trên diễn đàn có anh em làm trang tuvi.work theo đúng bảng an sao Việt Nam, giao diện giấy dó giống diễn đàn này, dùng tham khảo tốt.
  

1. Đổi lịch dương sang âm: tháng nhuận và ngày đầu tháng âm là chỗ dễ sai nhất, đặc biệt các năm trước 1968 khi Việt Nam đổi múi giờ tính lịch. Kiểm bằng lịch vạn niên in giấy.
   
2. Giờ Tý đầu ngày: sinh 23 giờ đến 1 giờ, phần mềm tính ngày nào? Phải có tùy chọn. Không có thì tự đổi ngày rồi nhập.
   
3. Tuần Triệt: một số phần mềm Trung Quốc không an Tuần Triệt hoặc an theo cách khác. Phần mềm Việt phải có.
   
4. Bảng Tứ Hóa: tuổi Canh, Nhâm có dị bản. Xem phần mềm dùng bảng nào.
   
5. Hỏa Linh, Thiên Mã, Đào Hồng: các sao lẻ an theo nhiều thuyết. Nếu phần mềm không ghi rõ dùng thuyết nào thì so với sách Tân Biên.
   

• Mệnh tại Tý, Thân tại Ngọ, Thủy nhị cục, dương nam.
  
• Tử Vi tại Dậu (cùng Tham Lang), Thiên Phủ tại Mùi.
  
• Mệnh có Thiên Lương thủ. Thân có Thái Dương.
  
• Lộc Tồn tại Dần. Kình Dương Mão, Đà La Sửu.
  
• Tuần tại Tuất Hợi. Triệt tại Thân Dậu.
  
• Tứ Hóa: Liêm Trinh Lộc, Phá Quân Quyền, Vũ Khúc Khoa, Thái Dương Kỵ.
  

Sách Tử Vi tiếng Việt không nhiều, nhưng lộn xộn. Tôi liệt kê những cuốn đã thành kinh điển, ghi rõ đọc lúc nào, để người mới không mua nhầm.

Nhóm 1: Nhập môn và an sao (đọc đầu tiên)

• Tử Vi Đẩu Số Tân Biên – Vân Đằng Thái Thứ Lang (1952). Cuốn nền của Tử Vi Việt Nam. Phần an sao đầy đủ, phần tính lý các sao viết gọn, bảng miếu hãm được đa số dùng. Ai học Tử Vi Việt cũng nên có một bản. Cách hành văn cũ, đọc chậm.
  
• Tử Vi Hàm Số – Nguyễn Phát Lộc. Trình bày có hệ thống hơn, phân tích từng cung, có lối luận "tổng hợp". Hợp cho người đã biết an sao.
  

• Tử Vi Tổng Hợp – Nguyễn Phát Lộc. Bàn về cách cục và phương pháp luận. Quan điểm rõ ràng, nhiều ví dụ.
  
• Tử Vi Nghiệm Lý – Thiên Lương. Lối riêng hoàn toàn: coi trọng vòng Thái Tuế, âm dương của tuổi, giảm vai trò chính tinh. Đọc để mở rộng, đừng đọc đầu tiên vì sẽ lệch.
  
• Tử Vi Áo Bí – Hà Lạc Dã Phu Việt Viêm Tử. Chuyên về các bí quyết luận, nhiều câu phú giải nghĩa. Đọc khi đã vững.
  
• Tử Vi Chỉ Nam – Song An Đỗ Văn Lưu. Ngắn gọn, trình bày kiểu bảng, tiện tra.
  

• Tử Vi Đẩu Số Toàn Thư – Hi Di Trần Đoàn, bản dịch Vũ Tài Lục. Sách gốc, nhiều phú, nhiều cách cục. Bản dịch có chỗ khó, nên đọc song song với sách Việt.
  
• Các bài phú Tử Vi (Thái Vi phú, Hình tính phú, Cốt tủy phú, Nữ mệnh phú) được in kèm trong nhiều sách. Phú là công thức cô đọng của người xưa, mỗi câu là một cách cục.
  

• Vương Đình Chi (Trung Châu phái): bộ sách về 14 chính tinh, cách luận theo tinh hệ và Tứ Hóa. Bản dịch tiếng Việt có một số cuốn.
  
• Sách Phi tinh Tứ Hóa của Đài Loan: chỉ đọc khi đã hiểu Tứ Hóa gốc.
  

• Sách in trước 1975 thường bị photo lại, thiếu trang, sai bảng. Đối chiếu bảng an sao với bài Phép an sao trên diễn đàn này.
  
• Có nhiều sách "Tử Vi trọn đời", "Tử Vi 12 con giáp" ngoài hiệu sách. Không phải Tử Vi Đẩu Số, đừng mua.
  
• Sách của cùng một tác giả có nhiều bản in, bản sau thường sửa bản trước.
  

Câu hỏi này đã cãi nhau cả trăm năm trên các diễn đàn cũ. Tôi không định kết luận, chỉ sắp xếp lại cho gọn để ai vào sau khỏi cãi lại từ đầu.

1. Hai lập luận thường gặp

Phía phản đối: Phật dạy nghiệp do mình tạo, mình chuyển được. Tin số là tin định mệnh, là bỏ tu, là phó mặc. Xem bói là tà mệnh, Phật cấm.

Phía ủng hộ: lá số chính là bản đồ nghiệp quá khứ. Biết nghiệp để mà tu, chứ không phải để chịu. Tử Vi có câu "đức năng thắng số", nhà Phật có câu "tu là chuyển nghiệp", cùng một ý.

2. Chỗ hai bên đều đúng

Phật giáo phân biệt định nghiệp và bất định nghiệp. Có việc đã chín, khó đổi. Có việc còn xanh, đổi được. Mệnh lý cũng phân biệt cái "số" (khung) và cái "vận" (đường đi trong khung). Khung khó đổi, đường đi đổi được.

Cả hai đều nói: có phần cố định, có phần tự do. Khác nhau ở chỗ nhấn mạnh phần nào.

3. Chỗ Phật cấm

Kinh Phạm Võng và nhiều kinh khác liệt kê "tà mệnh": tăng sĩ lấy xem bói, chú thuật làm kế sinh nhai để nuôi thân. Điểm cấm là lợi dụng để kiếm sống và mê hoặc người, không phải bản thân việc biết. Chính trong kinh cũng kể chuyện Phật đoán trước nhiều việc.

Nên ranh giới khá rõ: xem để hiểu mình, để khuyên người tu sửa thì không trái. Xem để dọa người, để bán "giải hạn", để người ta lệ thuộc mình thì trái.

4. Người học số nên giữ gì từ nhà Phật

• Không phán chết. Không ai biết định nghiệp của người khác. Nói "năm sau anh chết" là gieo sợ hãi, mà sợ hãi tự nó là nghiệp xấu.
  
• Không dựng "giải hạn". Hạn không giải bằng lễ mà giải bằng đổi hành vi. Đây là chỗ mệnh lý và Phật học đồng ý tuyệt đối.
  
• Xem xong phải có lời khuyên tu sửa. Lá số xấu ở cung Nô Bộc thì khuyên chọn bạn, đừng khuyên đeo đá.
  
• Không lệ thuộc. Học số để tự chủ hơn, không phải để mỗi việc đều phải hỏi.